Zatarcie skazania — po jakim czasie i w jakim trybie

Zatarcie następuje z mocy prawa po upływie okresu określonego w Kodeksie karnym, liczonego co do zasady od wykonania, darowania albo przedawnienia wykonania kary. W określonych sytuacjach możliwe jest zatarcie na wniosek po upływie krótszego okresu. Z chwilą zatarcia skazanie uważa się za niebyłe.

Zatarcie z mocy prawa¶

Następuje automatycznie, bez wniosku i bez decyzji, po upływie okresu wskazanego w ustawie. Nie wymaga żadnej aktywności ze strony skazanego — poza tym, że warto sprawdzić, czy wpis rzeczywiście został usunięty.

Zatarcie na wniosek¶

Kodeks karny przewiduje możliwość wcześniejszego zatarcia na wniosek skazanego, po upływie krótszego okresu i przy spełnieniu warunków określonych w ustawie. Wniosek składa się do sądu.

Terminy dla poszczególnych kar¶

Terminy są różne dla kary pozbawienia wolności, ograniczenia wolności i grzywny. Ich długość i sposób liczenia określa Kodeks karny — i to jest miejsce, w którym trzeba sprawdzić aktualne brzmienie przepisu, zamiast opierać się na opracowaniach.

Kara w zawieszeniu¶

Mechanizm jest inny: zatarcie następuje po upływie okresu próby i dalszego okresu wskazanego w ustawie. Punktem odniesienia jest zakończenie okresu próby.

Zbieg skazań¶

Jeżeli skazań jest kilka, kolejne skazanie może wpływać na bieg terminu zatarcia wcześniejszego. W praktyce oznacza to, że proste dodawanie lat do daty wykonania kary bywa mylące.

Jak sprawdzić, czy nastąpiło¶

1. Złóż wniosek o zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego.
2. Sprawdź treść zaświadczenia — po zatarciu skazanie nie powinno w nim widnieć.
3. Jeżeli wpis nadal widnieje, a Twoim zdaniem termin upłynął — wystąp do sądu o rozstrzygnięcie albo skonsultuj sprawę z prawnikiem.

Co zatarcie zmienia, a czego nie¶

Z chwilą zatarcia skazanie uważa się za niebyłe, a wpis usuwa się z rejestru. Nie oznacza to jednak, że fakt skazania przestaje istnieć we wszystkich możliwych zbiorach danych i dokumentach — na przykład w aktach sprawy. Precyzyjny zakres skutków wynika z przepisów.

Publikacja: 08.07.26 · Aktualizacja: 20.08.26